Тақырып: §53
Әсер ету эффектісі
Әсер ету эффектісі
АДГ-нің ағзадағы рөлі қандай?
АДГ болмаса, зәр концентрленбейді және тәулігіне 20 литрден артық бөлінуі мүмкін. АДГ болғанда бүйректің дисталды өзекшелерінде суды реабсорбциялауға жағдай туады. Нәтижесінде айналымдағы қан көлемі ұлғаяды, артериялық қысым жоғарылайды, диурез төмендейді және зәрдің салыстырмалы тығыздығы артады. Судың күшті қайта сіңірілуі нәтижесінде жасушааралық сұйықтықтың осмостық қысымы төмендейді.
Дәстүрлі әсер ету эффектісі — бұл АДГ гормонының ағзадағы негізгі биологиялық қызметі, оның нақты және дәлелденген әсері:
- Суды қайта сіңіруді арттыру: АДГ бүйректердегі нефрон түтікшелерінде судың қанға қайта сіңуін күшейтеді. Бұл ағзадағы судың деңгейін тұрақты ұстап тұруға көмектеседі, әсіресе адам шөлдегенде немесе денеде су азайғанда.
- Зәрдің азаюы: АДГ-ның әсерінен бүйректе судың қайта сіңуі артады, бұл зәрдің көлемін азайтады. Бұл ағзадағы су жоғалуын азайтуға мүмкіндік береді.
- Қан қысымын реттеу: АДГ қан тамырларын тарылтып, қан қысымын бірқалыпты деңгейде ұстайды. Осылайша, ағзада сұйықтықтың дұрыс айналымы сақталады.
Дәстүрлі емес әсер ету эффектісі — бұл АДГ гормонына тікелей байланысты болмаса да, кейбіреулер оны денсаулық жағдайын жақсарту үшін қолданып көреді немесе АДГ-ға жанама әсер ететін әдістерді пайдаланады. Дәстүрлі емес әдістерде АДГ әсері ғылыми тұрғыда дәлелденбеген немесе жанама болуы мүмкін:
- Су ішуді реттеу арқылы гормон деңгейін басқару: Кейбіреулер ағзадағы АДГ деңгейін табиғи түрде реттеу үшін суды арнайы мөлшерде ішуді ұсынады. Бұл тікелей гормонның деңгейіне әсер етпесе де, ағзадағы су балансының дұрыс болуына көмектеседі деп есептеледі.
- Тыныс алу жаттығулары: АДГ деңгейін жанама түрде реттеуде стресс деңгейін төмендету маңызды рөл атқарады, өйткені стресс АДГ өндірісін арттырады. Осы орайда тыныс алу жаттығулары ағзадағы гормоналды балансты сақтау үшін қолданылады.
Дәптермен жұмыс
Үйге тапсырма: Оқулықпен жұмыс
