13-тақырып.
КАРТАДА АУДАН МЕН АРАҚАШЫҚТЫҚТЫ ӨЛШЕУ
Картада немесе глобуста арақашықтық пен масштаб беріледі.
Нақты қашықтықты табу үшін:
➖ Арақашықтықты масштабқа көбейтеміз.
Мысал 1 Масштаб: 1 : 100 000
Яғни, 1 см картада = 100 000 см жер бетінде.
Картадағы арақашықтық: 5 см
Шешуі: 5 см × 100 000 = 500 000 см
Сантиметрді километрге аударамыз:
500 000 см = 5 000 м = 5 км.
Жердегі нақты қашықтық – 5 км.
- Ұзындығы 50 км және ені 25 км болатын жер телімінің ауданы, картаның масштабы 1:2 500 000 болған жағдайда қанша см2 болады?Глобуста екі полюстің арақашықтығы – 40 см. Глобустың масштабын табыңдар.Жер бетіндегі С және D нүктелерінің арақашықтығы 4800 км. Бұл нүктелердің картадағы арақашықтығы 8 см. Картаның масштабын табыңдар.Шешуі:
4800 км = 480 000 000 см
Масштаб = 8 см : 480 000 000 см = 1 : 60 000 000
Жауабы: картаның масштабы 1:60 000 000Жер бетіндегі екі қаланың арақашықтығы 3960 км. Картада олардың арасы 6,6 см болып көрсетілген. Картаның масштабын табыңдар.Шешуі:
3960 км = 3960 000 м = 396 000 000 см.
Масштаб = Картадағы қашықтық : Шын қашықтық
= 6,6 см : 396 000 000 см
= 1 : 60 000 000.
Жауабы: Картаның масштабы 1 : 60 000 000.
