§7. ЖЕР ШАРЫ ҚАЛАЙ ПАЙДА БОЛДЫ?
ЖЕРДІҢ ПАЙДА БОЛУЫ ТУРАЛЫ БОЛЖАМДАР
ҮЛКЕН ЖАРЫЛЫС ТЕОРИЯСЫ
-
ҮЛКЕН ЖАРЫЛЫС ДЕГЕН НЕ?
Үлкен жарылыс – ғаламның пайда болуын түсіндіретін ғылыми теория. Ол шамамен 13,8 млрд жыл бұрын басталды.
Бастапқыда ғалам өте тығыз және ыстық нүктеден (сингулярлық) кенеттен кеңейе бастады.
-
ҚАЛАЙ ДӘЛЕЛДЕНДІ
Ғалымдар ғарыштағы космостық микротолқынды сәуле қалдығын тапты.
Галактикалардың бір-бірінен алыстауы (қызыл ығысуды бақылау) да бұл теорияны растайды. Бұл дәлелдер ғаламның әлі де кеңейіп жатқанын көрсетеді.
-
НӘТИЖЕСІ МЕН МАҢЫЗЫ
Үлкен жарылыстан кейін материя, уақыт және кеңістік пайда болды.
Ғалам салқындап, галактикалар, жұлдыздар, планеталар қалыптасты.
Бұл теория ғаламның даму тарихын түсінуге мүмкіндік береді.
1. Жер шарының жасы шамамен қанша миллиард жыл?
а) 3,5–3,6 млрд жыл
б) 4,5–4,6 млрд жыл
в) 5,5–5,6 млрд жыл
г) 6,5–6,6 млрд жыл
2. Ежелгі Вавилон тұрғындары Жерді қалай елестетті?
а) Тегіс табақша ретінде
б) Шар тәрізді
в) Дөңес күмбез ретінде
г) Шексіз кеңістік ретінде
3. “Үлкен жарылыс” теориясы бойынша Жердің пайда болуы неден басталды?
а) Жұлдыздардың бірігуінен
б) Миллион градус ыстықтағы шардың жарылуынан
в) Күннің бөлшектер шашуынан
г) Қатты жыныстардың бірігуінен
4. Иммануил Канттың болжамы бойынша Жер неменен пайда болды?
а) Күннің жарылуынан
б) Біртұтас тұманнан
в) Шаң бөлшектері мен газдан
г) Қатты жыныстардан
5. Жердің ядросының температурасы неге тең?
а) Мұхит температурасына
б) Күн бетінің температурасына
в) Атмосфера температурасына
г) Ғарыш вакуумының температурасына
6. Академик О.Ю.Шмидттің теориясында Жер неден пайда болды?
а) Сақиналардан
б) Қатты бөлшектерден
в) Гравитациядан
г) Газ бұлтынан
а) 3,5–3,6 млрд жыл
б) 4,5–4,6 млрд жыл
в) 5,5–5,6 млрд жыл
г) 6,5–6,6 млрд жыл
2. Ежелгі Вавилон тұрғындары Жерді қалай елестетті?
а) Тегіс табақша ретінде
б) Шар тәрізді
в) Дөңес күмбез ретінде
г) Шексіз кеңістік ретінде
3. “Үлкен жарылыс” теориясы бойынша Жердің пайда болуы неден басталды?
а) Жұлдыздардың бірігуінен
б) Миллион градус ыстықтағы шардың жарылуынан
в) Күннің бөлшектер шашуынан
г) Қатты жыныстардың бірігуінен
4. Иммануил Канттың болжамы бойынша Жер неменен пайда болды?
а) Күннің жарылуынан
б) Біртұтас тұманнан
в) Шаң бөлшектері мен газдан
г) Қатты жыныстардан
5. Жердің ядросының температурасы неге тең?
а) Мұхит температурасына
б) Күн бетінің температурасына
в) Атмосфера температурасына
г) Ғарыш вакуумының температурасына
6. Академик О.Ю.Шмидттің теориясында Жер неден пайда болды?
а) Сақиналардан
б) Қатты бөлшектерден
в) Гравитациядан
г) Газ бұлтынан
