6-с. 20-п. Верховц

20-тақырып.
БАРЛЫҚ ЗАТТАРДЫ ОРГАНИКАЛЫҚ ЖӘНЕ БЕЙОРГАНИКАЛЫҚ ЗАТТАРҒА ҚАЛАЙ ЖІКТЕУГЕ БОЛАДЫ

Органикалық заттарды қандай да бір тіршілік иесі туындатады. Мысалы, қант жер қойнауында кездеспейді. Оны шахтада өндіре алмайсың. Қант алу үшін қант құрағын немесе қант қызылшасын өсіріп, осы өсімдіктердің шырынынан қант
алады. Органикалық заттар тіршілікке қажетті тағам болып табылады, ал бейорганикалық заттар ондай емес.

Бейорганикалық заттар. Бейорганикалық заттар жансыз табиғат денелерін құрайды (су, құм, минерал тұздар). Бейорганикалық заттардың танымал түрлері өте көп. Оларға парафин, лимон қышқылы, каучук, спирт, пластмасса, қант, майлар, ақуыздар және басқа да көптеген зат жатады.

Ерекшелік	Органикалық заттар	Бейорганикалық заттар
Зерттеу саласы	Органикалық химия	Бейорганикалық химия
Табиғаттағы таралуы	Көбіне тірі ағзаларда және синтетикалық заттарда	Жерде, суда, тірі және өлі табиғатта
Мөлшері	90%-дан астам химиялық қосылыстар	Саны органикалыққа қарағанда аз

Сәйкестендір
Төмендегі заттарды органикалық және бейорганикалық заттар тобына бөліп жаз.

Нәруыз, ас тұзы, көмірсу, су, май, қант, көмірқышқыл газы, фосфор, пластмасса

Төмендегі сөйлемдердегі дұрыс емес мәліметтерді тауып, түзет.

Органикалық заттарда көміртегі болмайды.
Су – органикалық зат.
Нәруыз, май және көмірсу – бейорганикалық заттар.